नेपालगन्ज : मानव र वन्यजन्तुबीचको द्धन्द्ध न्युनिकरण गर्नका लागि स्थानीय स्तरका संरक्षणकर्मीको भुमिका महत्वपुर्ण हुनेमा जोड दिइएको छ ।
डिभिजन वन कार्यालय बाँकेले नेपालगन्जमा आयोजना गरेको कार्यक्रममा बोल्ने अधिकांसले प्रकृतिको संरक्षणसँगै वन, जंगलमा वन्यजन्तुको संख्यामा उल्लेख्य वृद्धि भएको र मानव र वन्यजन्तुबीचको द्धन्द्धले संरक्षणमा चुनौती सिर्जना गरेको बताए ।
द्धन्द्ध न्युनिकरण गर्नमा स्थानीय स्तरका संरक्षणकर्मी, सरोकारवालाबीच समन्वय र सहकार्य हुनुपर्ने अधिकांसको धारणा छ । कार्यक्रममा उपस्थित भएका जिल्लाका विभिन्न सामुदायिक वनकर्मीले वन र वन्यजुन्तु संरक्षण गर्नमा सामुदायिक वन र स्थानीय संरक्षणकर्मीको भुमिका महत्वपुर्ण रहेको बताए ।
सामुदायिक वन संरक्षण भएयता थुप्रै लोपउन्मुख वन्यजन्तुको संख्या बृद्धि भएको र सँगसँगै वन्यजन्तु र मानवबीचको द्धन्द्धले संरक्षणमा चुनौती थपिने गरेको धारणा राखेका थिए । बाँकेस्थित कम्दी जैविक मार्ग भएर वन्यजन्तुको आवत जावत बाक्लिदै गएको सामुदायिक वनकर्मीले बताएका छन् ।
जिल्लाका सामुदायिक, राष्ट्रिय वन क्षेत्र र निकुञ्ज क्षेत्रमा वन्यजन्तुको संख्या उल्लेख्य मात्रामा वृद्धि भएको भन्दै मानव र वन्यजन्तुबीचको द्धन्द्ध न्युनिकरण गर्नु नै प्रमुख चुनौती रहेकोमा जोड दिए । बाँके राष्ट्रिय निकुञ्जका प्रमुख संरक्षण अधिकृत श्यामकुमार शाहले मुलुकको एक चौथाई भागलाई सरकारले प्रकृति संरक्षणका लागि भनेर छुट्याएको जानकारी दिदै जैविक विविधिता, पाटेबाघ, आहारा प्रजाति, जलाधार जस्ता कुरालाई संरक्षण गर्नका लागि बाँके निकुञ्ज स्थापना भएको बताए ।
‘निकुञ्ज स्थापना भएपश्चात तल्लो तटिय क्षेत्रमा पानीको संचितीकरण बढिरहेको अवस्था छ, कृषि उत्पादनमा बृद्धि भएको अवस्था तपाईहरुले नै अनुभव गरेको कुरा हो, नेपालले राष्ट्रिय र अन्र्तराष्ट्रिय रुपमा गौरव गर्ने विषय बनेको छ बाँके निकुञ्ज ।’
निकुञ्जको जगमा बाँकेको विकास र समृद्धि जोडिएको भन्दै शाहले आफुहरु वन्यजन्तु संरक्षणका साथ साथै मानव र वन्यजन्तुबीच द्धन्द्ध हुन नदिकाका लागि सक्रिय रहेको बताए ।
डिभिजन वन कार्यालय बाँकेका प्रमुख राजु क्षेत्रीले सबै सरोकारवाला निकाय समन्वय गरेर जान सकेमा संरक्षणको अभियान सफल हुने दाबी गरे । ‘एक्लै गएर मात्र सम्भव छैन, स्थानीय जनता, स्थानीय संरक्षणकर्मीलाई हामीले बढीभन्दा बढी साथमा लिनुपर्ने हुन्छ ।’
डिभिजन वन कार्यालयले गतवर्ष कम्दी जैविक मार्गका वन्यजन्तुको अध्ययन गरेको जानकारी दिदै क्षेत्रीले वन्यजन्तुले मानवमा गरेको असर, वन्यजन्तुको वासस्थान ब्यवस्थापन, मानव र वन्यजन्तुबीचको द्धन्द्ध न्युनिकरण गर्नसकेमा संरक्षण अभियान सफल हुन सक्ने बताए ।
डिभिजन वन कार्यालय बाँकेका सहायक वन अधिकृत गणेश खड्काले सञ्चालन गरेको कार्यक्रममा सामुदायिक वन उपभोक्ता समुह, वन तथा वातावरण समन्वय समितिका पदाधिकारी लगायतको उपस्थिती रहेको थियो ।
