नेपालगन्ज : शुक्रबार अपरान्ह ४ः३० बजे । सशस्त्र प्रहरीका एक जना सुरक्षाकर्मी सिमानाकामै ड्युटी बसेका छन् । सिमापारी भारततर्फबाट साईकलमा अबैध सामान ल्याएको एउटा हुल एकैछिनमा आइपुग्छ ।
सशस्त्र प्रहरीलाई देख्ने बित्तिकै तस्करहरुले सिमापारी झाडीमा सामान लुकाउँछन् । त्यसपछि सशस्त्र प्रहरी कहाँ आएर सामान पास गराउन बार्गेनिङ सुरु गर्छन् । सशस्त्र प्रहरी र तस्करबीच केहीबेरसम्म पैसामा बार्गेनिङ चल्छ । त्यसपछि सशस्त्र प्रहरीले वरपरको ‘साईड क्लियर’ गर्छन् र तस्करीलाई सामानसहित नेपाल प्रवेश गर्न अनुमति दिन्छन् ।
यो दृश्य थियो, शुक्रबार बाँकेको जानकी गाउँपालिका वडा नम्बर १ शिवपुरीस्थित नेपाल-भारत अवैध नाकाको । यहाँका स्थानीय बासिन्दाका अनुसार उक्त नाकाबाट यसरी नै दैनिक रुपमा सशस्त्र प्रहरीकै सेटिङमा बिना भन्सार कराडौंको सामान नेपाल भित्रिन्छ । स्थानीयका अनुसार उक्त नाकामा सशस्त्र प्रहरीले मात्र आफ्ना कर्मचारीलाई ड्युटीमा खटाउने गरेको छ ।
सिमा सुरक्षामा खटिने सशस्त्र प्रहरी नै अवैध धन्दामा लाग्दा राज्यलाई कराडौं राजश्व नोक्सानी भइरहेको स्थानीय बताउँछन् । ‘यो नाकामा दिउँसो नै तस्करीका सामान खुलेआम रुपले भित्रिन्छ, रातको समयमा त झन् के हुन्छ होला तपाई आफैं कल्पना गर्नुस्,’ नाम नछाप्ने शर्तमा शिवपुरीकी एक महिलाले भनिन् । दशैँको मौका छोपेर यहाँबाट तस्करी झनै बढेको छ ।
यो त एउटा उदाहरण मात्र हो । शिवपुरी नाका जस्तै जिल्लाका विभिन्न अवैध नाकाबाट पनि भन्सार छलेर सामान तस्करी हुने गरेको छ । नेपाल-भारत सिमा नाकाबाट सामान तस्करी भइरहँदा पनि रोकिएको छैन । अधिकांश स्थानमा सिमा सुरक्षार्थ खटिने सुरक्षाकर्मीले नै तस्करलाई पहरा दिने गरेको स्थानीयको भनाइ छ । सरकारले सिमा र भन्सार सुरक्षा गस्ती गर्न सशस्त्र प्रहरीलाई खटाएको छ ।
तर, बाँकेका सिमा क्षेत्रमा खटिएका सशस्त्र प्रहरीले नै तस्करीलाई मलजल गरिरहेको स्थानीय बताउँछन् । ‘सिमा क्षेत्रमा खटिने सशस्त्र प्रहरी कै मिलेमतोमा खुलेआम सामान तस्करी भइरहेको छ, तस्करी रोक्ने अब कस्ले ?’ हिरमिनियाका एक स्थानीयले भने । सशस्त्र प्रहरीले नेपाल-भारत जमुनाहा नाकामा मात्र नभएर अन्य थुप्रै अवैध नाकाबाट दिनहुँजसो नेपालतर्फ सामान भित्र्याउन तस्करलाई सहयोग गरिरहेको प्रत्यक्षदर्शी बताउँछन् ।
तस्करसँग सेटिङ मिलाएर सशस्त्र प्रहरीका उच्च अधिकारीको मिलेमतोमा सामान निर्वाध रुपमा भित्रिरहेको प्रत्यक्षदर्शी स्थानीयको भनाइ छ । त्यसरी सामान सप्लाई गरिदिए वापत सशस्त्र प्रहरीका जुनियरदेखी सिनियर अधिकारीलाई तस्करले मासिक रुपमा रकम बुझाउने गरेको स्रोतले जानकारी दियो ।
‘सरकारले विश्वास गरेर सुरक्षा गर्ने जिम्मा सशस्त्र प्रहरीलाई दिएको छ, तर यिनीहरु नै इमान्दार भएनन्, जसले गर्दा राज्यलाई करोडौंको राजश्व घाटा भइरहेको छ,’ स्थानीय भन्छन् । सिमा क्षेत्रमा तस्करी बढिरहँदा सुरक्षा अधिकारीहरु भने आरोप अस्वीकार गर्छन् । सशस्त्र प्रहरी बल नम्बर ३० गण बागेश्वरी बाँकेका प्रमुख, प्रहरी उपरीक्षक (एसपी) जनकराज बस्नेत तस्करी नभएको, बरु रोकिएको दाबी गर्छन् ।
सिमापारी भारतीय बजारबाट मालबाहक सवारी साधन, साइकल, मोटरसाइकल, अटोरिक्सा, लगायत सवारी साधनमार्फत तस्करले खाद्यान्न, लत्ता कपडा, इलेक्ट्रोनिक्स सामान, मोटर पाट्र्स लगायत भन्सार छलेर भित्र्याउने गर्छन् । ‘सुरक्षाकर्मीले नै पहरा दिएर तस्करहरुको सामान नेपालतर्फ प्रवेश गराउँछन्, कहिले काही बार्गेनिङ नमिलेपछि सामान बरामद गरेको भनि प्रचार गर्छन्,’ स्थानीयले भने ।
