कोरोनाले थला परेको साहित्यिक गतिविधी बिस्तारै माथी उठ्दै

कला/साहित्य

Home
कला/साहित्य
कोरोनाले थला परेको साहित्यिक गतिविधी बिस्तारै माथी उठ्दै

कोरोनाले थला परेको साहित्यिक गतिविधी बिस्तारै माथी उठ्दै

नेपालगन्ज : विगत डेढ वर्षयता कोरोना भाईरस (कोभिड-१९) महामारीको कहरले बाँकेमा हुने हरेक गतिविधी ठप्प भए । महामारीको पहिलो र दोस्रो लहरमा सरकारले करिव ९/१० महिना त बन्दाबन्दी नै गर्यो । पहिलो र दोस्रो महामारीमा बाँके हटस्पट नै बन्न पुग्यो ।

भौतिक रुपमा उपस्थित भएर गरिने हरेक गतिविधी र कार्यक्रमलाई कोरोना महामारीले प्रत्यक्ष रुपमा प्रभावमा पार्यो । यसबाट साहियित्क कार्यक्रम र गतिविधी पनि अछुतो रहन सकेनन् । नेपालगन्ज वहुभाषिक साहित्यको भण्डार हो । यहाँ विभिन्न भाषा भाषीका साहित्यकार छन् । एकल भाषिकदेखी बहुभाषिक साहित्यिक कार्यक्रम भईरहँदा कोरोना महामारीबाट एक्कासी सबै ति कार्यक्रम एकाएक रोकिए ।

छिमेकी देश भारत रुपैडिहा, नानपारा, बहराईच, लखनउसम्मका साहित्यकारहरु यहाँ आएर आफ्ना साहित्यिक रचना सुनाउँथ्ये र यहाँका साहित्यिक रचना पनि सुनेर जान्थ्ये । साहित्यले दुई देशबीचको सम्बन्धलाई अझ प्रगाढ बनाइरहेको थियो ।

कोरोना महामारी भित्रिनुभन्दा अगाडीसम्म हप्ताको शनिबार प्रायः नेपालगन्ज र कोहलपुरमा कुनै न कुनै साहित्य कार्यक्रम भईरहन्थ्ये । छिमेकी देश भारत रुपैडिहा, नानपारा, बहराईच, लखनउसम्मका साहित्यकारहरु यहाँ आएर आफ्ना साहित्यिक रचना सुनाउँथ्ये र यहाँका साहित्यिक रचना पनि सुनेर जान्थ्ये । साहित्यले दुई देशबीचको सम्बन्धलाई अझ प्रगाढ बनाइरहेको थियो ।

कोरोना महामारी आउनुभन्दा अगाडी नेपालगन्जमा आयोजित वहुभाषिक गजल गोष्ठी । फाइल तस्बिर : दूरसञ्चार

जब कोरोना महामारी एकाएक फैलियो । यि सबै गतिविधी रोकिए । दुई देशबीचको सिमा नाका लामोसमय सम्म बन्द रह्यो । नेपालबाट भारतमा गएर साहित्यिक कार्यक्रममा सहभागी हुने र भारतका साहित्यकार यहाँ आउने क्रम बन्द भयो । स्थानीय साहित्यिक संस्थाले गर्ने सबै कार्यक्रम प्रभावित भए । बाँकेमा कोरोना कहर पूर्ण रुपले नियन्त्रणमा आईसकेको छैन । तर, स्वास्थ्य मापदण्ड पालना गरेर साना जमघट हुन थालेका छन् । कोरोनाले थला परेको साहित्य क्षेत्र पनि बिस्तारै माथी उठ्दैछ ।

बाँकका साहित्यकार कपिल अञ्जान भन्छन्, ‘कोरोना महामारीले गर्दा विगतमा साहित्य क्षेत्र पुरै थला पर्यो, अहिले क्रमिक रुपले उठ्दैछ, साहित्य ।’ उनी हाम्रो पूर्णिमा साहित्य प्रतिष्ठान कोहलपुरका अध्यक्ष हुन् । कोरोना महामारीले गर्दा आफ्नो संस्थाले गर्न लागेका श्रष्टा सम्मान, कृति विमोचन जस्ता कार्यक्रम पुरै प्रभावित बन्न पुगेको उनी स्मरण गर्छन् ।

‘पोहोर साल माघमा हामीले एक जना श्रष्टालाई सम्मान गर्ने कार्यक्रम राखेका थियौं, त्यो कार्यक्रमलाई कोरोनाले प्रभावित पार्यो, दुई वटा कृति विमोचन गर्ने कार्यक्रम राख्यौं, त्यो पनि पछाडी सर्यो,’ उनले भने । कोरोना महामारी नियन्त्रणतर्फ गइरहेको र स्थानीय प्रशासनले पनि स्वास्थ्य मापदण्ड पुरा गरेर कार्यक्रम गर्न दिएपछि शनिबार(आज)कोहलपुरमा श्रष्टा सम्मान र कृति विमोचन कार्यक्रम राखिएको अध्यक्ष अञ्जान बताउँछन् ।

अवधि भाषी साहित्यकार बिष्णुलाल कुमाल कोरोनाले अन्य क्षेत्रलाई जस्तै साहित्य क्षेत्रमा पनि नराम्रो असर पुर्याएको बताउँछन् । अवधि साँस्कृतिक प्रतिष्ठानका केन्द्रिय अध्यक्ष समेत रहेका नेपालगन्जका साहित्यकार कुमाल भन्छन्, ‘कोरोना महामारीले विगतमा साहित्यिक जमघट प्रभावित बन्न पुग्यो, तर लकडाउनको बेला फुर्सदमा बसेर कतिपयलाई साहित्य, कला, संगीत विकास गर्न सहज पनि भएको मेरो बुझाई छ ।’ करिव डेढवर्ष पछि अहिले आएर साहित्यिक गतिविधीले निरन्तरता पाउन थालेको साहित्यकार कुमाल बताउँछन् । आफ्नो संस्थाले पनि बिस्तारै कार्यक्रम गर्न थालेको सुनाए ।

बाँकेमा झण्डै एक दर्जन बढी साहित्यिक संघ, संस्थाहरु क्रियाशिल छन् । यि संस्थाको सहकार्य र समन्वयमा प्रायः शनिबारका दिन कार्यक्रम हुन थालेका छन् ।

यहाँ अचेल प्रायः शनिबार र फुर्सदको समय मिलाएर साहित्यिक कार्यक्रम हुन थालेका छन् । यि गतिविधीले साहित्यिप्रेमीका लागि खुसीको सञ्चार छाएको छ । बाँकेमा झण्डै एक दर्जन बढी साहित्यिक संघ, संस्थाहरु क्रियाशिल छन् । यि संस्थाको सहकार्य र समन्वयमा प्रायः शनिबारका दिन कार्यक्रम हुन थालेका छन् । शनिबार (आज) मात्रै कोहलपुर र नेपालगन्जमा दुई वटा साहित्य कार्यक्रम हुदैछन् ।

कोहलपुरमा हुन लागेको कार्यक्रममा साहित्यकारबीच छुट्टै उत्साह छाएको छ । यस्तै नेपालगन्जमा हुन लागेको साहित्य कार्यक्रममा भारत र नेपालका साहित्यकारबीच जमघट हुने प्रतिष्ठानका अध्यक्ष कुमालले जानकारी दिए । हाम्रो पूर्णिमा साहित्य प्रतिष्ठानले वरिष्ठ उर्दु साहित्यकार अब्दुल लतिफ शौकलाई सम्मान गर्दैछ ।

सोही कार्यक्रममा साहित्यकार बद्री ढकाल हिरामणी र छविलाल खड्काको कृति विमोचन गरिनेछ । यसका साथै साहित्यकारले विशेष रचना वाचन गर्ने पनि कार्यक्रम छ । साहित्यकारका लागि यो कार्यक्रम सुर्वण अवसरका रुपमा रहेको साहित्यकार विपी अस्तु बताउँछन् ।

‘मेरो लागि एक सुवर्ण अवसर ! जहाँ आदरणीय सायर अब्दुल लतिफ शौक सम्मानित हुनुहुनेछ, आदरणीय बद्री ढकाल हिरामणी र छविलाल खड्का कृतिरुपमा उभिनुहुनेछ,’ उनी भन्छन् ‘मञ्च त्यसै जाजलयवान हुनेछ, त्यसैमाथि नेपाली कविताको एक उज्यालो मसाल बोकेकी कवि सुनिता खनालका छेउ बसेर म पनि थोरै उज्यालो सापटी लिने अवसर पाउँदैछु, यो अवसरका लागि हार्दिक आभार पूर्णिमा साहित्य प्रतिष्ठानप्रति, तपाईंहरुको पखाईमा हुनेछु ।’