बाँके (बैजनाथ) : बस्ती ब्यवस्थापनको बाटो खुलेसँगै बाँकेको बैजनाथमा निर्माण हुन लागेको लुम्बिनी प्रदेश स्तरको ‘नौवस्ता औद्योगिक क्षेत्र’ को काममा सहजता आएको छ । औद्योगिक क्षेत्र आसपासको मानव बस्तीका कारण निर्माणको काम लामो समयदेखी रोकिएको थियो ।
मानव बस्तीलाई ब्यवस्थापन गरेर औद्योगिक क्षेत्र निर्माणका लागि पुनः नक्सांकन गरिएकोमा कुल ३ सय ३८ विघा जमिनमध्ये भोग चलन गरिरहेका स्थानीयलाई ५५.६ विघा जग्गा उपलब्ध गराइने भएको हो । स्थानीय बासिन्दालाई जग्गा उपलब्ध गराएर औद्योगिक क्षेत्र निर्माणको काम अगाडी बढाउनमा यसअघि स्थानीय सरकार, संघ र प्रदेशका सांसद, स्थानीय जनप्रतिनिधि, राजनीतिक दल, औद्योगिक क्षेत्र ब्यवस्थापन लिमिटेड लगायत सहमत भएका थिए ।
स्थानीयलाई जग्गा उपलब्ध गराउनका लागि छुट्याइएको ५५।६ विघा जग्गा राष्ट्रिय भूमी आयोगको नाममा लैजान क्याबिनेट बैठकमा प्रस्ताव लगिने भएको छ । मन्त्री परिषदको निर्णयपछि आयोगले नौवस्ता औद्योगिक क्षेत्र आसपासका स्थानीयलाई जग्गा प्रदान गर्नेछ । बैजनाथ गाउँपालिका अध्यक्ष प्रकाशबहादुर शाहीले बस्ती ब्यवस्थापनको बाटो खुलेसँगै नौवस्ता औद्योगिक क्षेत्र को काममा सहजता आएको बताए ।
निर्माणाधिन औद्योगिक क्षेत्रमा रहेको जग्गा मध्ये सशस्त्र प्रहरी बल नौवस्तालाई २० विघा र क्षेत्रीय कारागारलाई १० विघा जग्गा छुट्याइएको छ । ‘मानव बस्ती ब्यवस्थापन हुन नसक्दा औद्योगिक क्षेत्र निर्माणको कामले गति लिन नसकिरहेको अवस्थामा अब चाडै काम अगाडी बढ्ने हामीलाई विश्वास छ,’ शाहीले भने । साविकको क्षेत्रफल घटेपछि नौवस्ता औद्योगिक क्षेत्रको नाममा अब २ सय ५३ विघा जग्गा कायम हुने भएको छ ।
बैजनाथ गाउँपालिका वडा नम्बर ३ का वडाअध्यक्ष निखिल बैगारले तिहार लगत्तै बस्तीको नक्सांकन कायम गरेर बाटो निकाल्ने बताए । उनले भने, ‘स्थानीय बासिन्दाका लागि छुट्याएको जग्गाको विषयमा नेपाल सरकारको क्याबिनेट बैठकले निर्णय गर्छ, त्यसपछि राष्ट्रिय भूमी आयोगमार्फत जग्गा हस्तान्तरण गरिन्छ ।’ औद्योगिक क्षेत्र ब्यवस्थापन लिमिटेडले गतवर्ष ड्रोनमार्फत र स्थलगत रुपमा पुनः नक्सांकन गरेको थियो । औद्योगिक क्षेत्र निर्माण स्थलको पुनः नक्सांकन भएपनि निर्माणको काम अगाडी बढ्न सकेको थिएन ।
वडाअध्यक्ष बैगारले औद्योगिक क्षेत्र निर्माणको काम अगाडी बढाउनमा कुनै किसिमको बाधा, ब्यवधान अब नभएको बताए । ‘हाम्रोतर्फबाट गर्नुपर्ने सहजीकरणको काम गरिरहेका छौं, स्थानीय बासिन्दा, क्षेत्रीय कारागार, सशस्त्र प्रहरी क्याम्प र औद्योगिक क्षेत्रको जग्गा छुट्याएर नयाँ नक्सांकन गरिसकेपछि अब त्यसलाई सरकारले आवश्यक निर्णय गरेर बैधानिकता दिनुपर्छ,’ उनले थपे । सरकारले साविकको नौबस्ता गाविस हाल बैजनाथ गाउँपालिकाको उत्तरमा रत्न राजमार्ग, दक्षिणमा डिगिया डाँडा, पुर्वमा गाभर र पश्चिममा पितमारीको चार किल्लामा रहेको ५ सय २५ विघा सरकारी जग्गा मध्ये कुल ३ सय ३८ विघा जग्गालाई यसअघि औद्योगिक क्षेत्रको नाममा ल्याएको थियो । तर, उक्त जग्गालाई स्थानीय बासिन्दा, क्षेत्रीय कारागार, सशस्त्र प्रहरी क्याम्पले पनि उपयोग गरेपछि पुनः नक्सांकन गरेर औद्योगिक क्षेत्रको क्षेत्रफल घटाइएको हो ।
नौवस्ता औद्योगिक क्षेत्र संघिय सरकारले सुरु गर्न लागेको बहुवर्षिय आयोजना हो । २०७२ चैत १ गतेको मन्त्रिपरिषद बैठकबाट सरकारले बाँकेको नौवस्तामा लुम्बिनी प्रदेश स्तरिय औद्योगिक क्षेत्र स्थापना गर्ने घोषणा गरेको थियो । घोषणा पश्चात सरकारले २०७५ कात्तिक ७ गते औद्योगिक क्षेत्र परियोजना कार्यालय स्थापना गरेको थियो ।
औद्योगिक क्षेत्रमा उत्पन्न विवाद लामो समयसम्म चलेका कारण निर्माण कार्य अगाडी बढ्न सकेन । औद्योगिक क्षेत्र निर्माण स्थलमा बसोबास गर्ने स्थानीयले बस्ती ब्यवस्थापन गर्नुपर्ने माग गर्दै आएका थिए । औद्योगिक क्षेत्र निर्माण स्थलमा बस्ती ब्यवस्थापनको मुद्दा हरेक निर्वाचनमा राजनीतिक दलका लागि प्रमुख एजेण्डा समेत बन्ने गरेको थियो । औद्योगिक क्षेत्र ब्यवस्थापन लिमिटेड सञ्चालक समितिका अध्यक्ष बाबुराम पन्तले नौवस्ता औद्योगिक क्षेत्र निर्माणको काम अब चाडै अगाडी बढ्ने बताए । ‘उत्पन्न भएका बिवादलाई समाधान गरेर यसैवर्षबाट निर्माणको काम अगाडी बढाउने तयारीमा छौं,’ उनले टेलिफोनमा भने ।
नौवस्ता औद्योगिक क्षेत्रभित्र सडक, बिद्युत, पानी, आवास, प्रशासन, भन्सार, ईन्धन पम्प, दुषित पानी प्रशोधन प्लान्ट, हेभी ट्रक पार्किङ लगायतका पुर्वाधार निर्माण गर्ने औद्योगिक क्षेत्र ब्यवस्थापन लिमिटेडले जनाएको छ । औद्योगिक क्षेत्रबाट २० हजार भन्दा बढी ब्यक्तिले रोजगारी पाउने अपेक्षा गरिएको छ ।
