बाँके(कचनापुर) : बर्षेनी तीब्र रुपले कटान भइरहेको राप्ती सोनारी–२ कचनापुरस्थित मदुईमा ‘आपतकालिन तटबन्ध’ निर्माणको काम सुरु गरिएको छ । २०७४ सालदेखी राप्तीको बाढीले खेतीयोग्य जमिन कटान सुरु गरेको थियो । राप्तीको बाढीले अहिलेसम्म करिव ३० विघा पक्का जमिन कटान गरिसकेको छ ।
बाढीले क्षति गरेर थुप्रै स्थानीय बासिन्दा घरबार विहिन बन्ने अवस्थामा पुगेपछि स्थायी तटबन्ध निर्माण गर्नुपर्ने माग स्थानीय स्तरमा उठेको थियो । लुम्बिनी प्रदेशकी सांसद कृष्णा केसी नमुनाको पहलमा अहिले राप्तीको कटान रोक्न आकस्मिक बजेट आएको छ । विगत दुई दिनदेखी राप्तीमा कटान नियन्त्रण सम्बन्धी काम सुरु भइसकेको जनताको तटबन्ध कार्यालय लमहीका इन्जिनियर सुर्यदेव नायकले बताए ।
राप्तीमा पानीको बहाव बढेकाले तारजालीको तटबन्ध गर्न समस्या हुने भएपछि आकस्मिक रोकथामको प्रयास स्वरुप अहिले ठुल्ठुला ढुंगा नदी छेउमा राख्ने गरिएको छ । उक्त क्षेत्रमा करिव २ सय २५ मिटर बराबर तटबन्ध गर्ने योजना रहेको उनले सुनाए ।
हेर्नुस् स्थलगत भिडियो रिपोर्ट :
उनका अनुसार यस्तो प्रविधिको प्रयोग कार्यालयले यसअघि कर्णाली नदी नियन्त्रणमा गरेको थियो । त्यहाँको प्रयोग सफल भएपछि कचनापुरमा पनि यसलाई प्रयोग गरिएको इन्जिनियर नायकले बताए । ‘नदीमा पानीको सतह बढेको छ, यो अवस्थामा तारजालीको काम गर्न पनि सकिदैन,’ उनले भने ‘बरु ठुला ढुंगा राखेपछि नदीले काट्न पाउँदैन, हाम्रो स्टिमेटमा ३० सेन्टीमिटर भन्दा तलको ढुंगा नराख्ने भनेका छौं ।’
राप्तीले वर्षेनी कटान गरिरहँदा पनि नियन्त्रणमा आउन सकेको थिएन ।
हरेक वर्ष कटान क्षेत्रमा पुगेर प्रदेश सांसद केसीले दिर्घकालिन समस्या समाधानको उपाय खोजिने बताएकी थिइन् । कचनापुरको मदुई, फत्तेपुरको खल्ला झगडिया, नरैनापुरको भोजभगवानपुर लगायत ९ स्थानमा कटान नियन्त्रण गर्नका लागि बारम्बार प्रधानमन्त्री कार्यालय, उर्जा तथा जलस्रो मन्त्रालय र अर्थमन्त्रालयमा पुगेर अनुरोध गरेको स्मरण गर्दै सांसद केसीले अहिले आकस्मिक बजेट आएर काम सुरु भइसकेकाले केही राहत मिल्ने बताइन् ।
‘यहाँको जन दवाव र हामीले जसरी पहल गर्यौं प्रधानमन्त्री ज्यु,, उर्जा जलस्रोत मन्त्री ज्यु, अर्थमन्त्री ज्युले ठाडो आदेशमा बजेट पठाउनु भएको छ, अहिले काम पनि सुरु भएको छ,’ उनले भनिन् ‘काम गर्दै गर्नुस्, अरु थप बजेट पुगेन भने हामी दिन्छौं भनेर प्रधानमन्त्री ज्युले आश्वासन दिनु भएको छ ।’
सांसद केसीका अनुसार अहिले आकस्मिक रुपमा तटबन्ध गर्नका लागि बजेट दुई करोड निकासा भएको छ । जलस्रोत मन्त्रालयमार्फत आएको उक्त बजेटलाई जनताको तटबन्ध कार्यालय मार्फत कार्यान्वयन गरिदैछ । तटबन्ध निर्माण स्थलमा पुगेर सांसद केसीले मनसुन नजिक आइसकेकाले दिनरात गरेर भएपनि काम सम्पन्न गर्न ठेकेदार तथा कर्मचारीलाई अनुरोध गरिन् ।
‘सकेसम्म वर्षायाम अगाडी नै कति सुरक्षित गर्न सकिन्छ यो ठाउँलाई, ठुलो क्षति पुर्याएको छ, हेक्टरौं हेक्टर जमिन कटान भएर गएको छ, यस्तो जग्गालाई विगतमा जोगाउन सकेनौं,’ सांसद केसीले भनिन् ‘जसरी आज आकस्मिक बजेट छुट्याएर हाम्रो कुरालाई प्रधानमन्त्री ज्यु, उर्जामन्त्री ज्यु, अर्थमन्त्री ज्युले सुनिििदनु भयो, बजेट कार्यान्वयन भएर अहिले काम भइरहेको छ, केही भएपनि यहाँका जनसमुदायलाई राहत हुन्छ, नयाँ विधिबाट काम गरेको देखियो, ठुल्ठुला ढुंगा ल्याएर छेक्ने काम भइरहेको छ, यो असाध्यै राम्रो र सह्रानीय छ, बजेटलाई सदुपयोग गरेर बर्खा अगाडी नै सम्पन्न गर्नुहुनेछ ।’
पुर्वमन्त्री समेत रहेका कचनापुरका स्थानीय प्रेमबहादुर भण्डारीले राप्ती नदीले २०७४ सालदेखी निरन्तर कटान सुरु गर्दा अहिलेसम्म ३० विघा पक्का जमिन कटान गरिसकेको दुखेसो पोखे । आफ्नो मात्रै करिव १२ विघा जमिन राप्तीले कटान गरेको उनले बताए ।
‘नदीले कचनापुर गाउँलाई लक्षित गरेको जस्तो देखियो, करिव ३० विघा पक्का जमिन कटान भईसकेको छ, जुन बिनौना र मदुवाको बीचमा पुल छ, त्यो पुलमा पनि क्षति हुन सक्ने सम्भावना देखिएको छ,’ राप्रपाका नेता भण्डारीले भने । नदी नियन्त्रणका लागि ठेक्का लागेपनि ठेकेदारले कामै नगरेपछि बाढीले थप क्षति पुर्याएको उनको गुनासो छ ।
सरकारले त्यस्ता ठेकेदारलाई अविलम्ब नियन्त्रणमा लएर कानुनी कारबाही गर्नुपर्नेमा अहिलेसम्म कारबाही नगरेको भण्डारीले बताए । भर्खरै प्रधानमन्त्रीसँग अनुरोध गरेर प्रदेश सभा सदस्य कृष्णा केसी नमुनाको पहलमा बजेट निकासा भई काम सुरु भएको बताए । उनले अगाडी थपे ‘वर्षातले कति साथ दिने हो, श्वास छँदासम्मको आश भनेझै केही संरक्षण हुन्छ कि भन्ने सोच बनाएका छौं ।’
